Wirusy
Wirusy to małe cząstki
nukleinowo-białkowe zaliczane do drobnoustrojów. Wirusy zawierają informację
genetyczną, ale nie mogą samodzielnie przekazać jej następnym pokoleniom. Wielkość wirusów waha się
od10 do kilkuset nm. Jednym z najmniejszych, bo ma 28 nm. jest polito powodujący
chorobę Heinego-Medina (porażenie dziecięce), natomiast jednym z największych
jest wirus ospy, ma on 300 nm. I jest jedynym wirusem dostrzeganym w mikroskopie
świetlnym, pozostałe tylko w mikroskopie elektronowym. Wirusy są trochę mniejsze
od najmniejszych bakterii. Kształt wirusów bywa różny, najczęściej
mają one postać bryłowatą.
Ich namnażanie odbywa się wewnątrz komórki gospodarza i powoduje
wystąpienie objawów chorobowych.
Drogi zarażenia wirusów mogą być różne, najczęściej wnikają do organizmu
drogą oddechową, pokarmową albo przez skórę. Mogą dostać się do krwiobiegu i
rozprzeztrzeniać, doprowadzając do wielu wtórnych zakażeń różnych narządów i
organów docelowych.
U ludzi wirusy powodują m.in. takie choroby: ospa,
opryszczka, świnka (zapalenie przyusznic i organów ślinowych), różyczka, odra,
półpasiec, żółtaczka, białaczka, polio, wścieklizna, mononukleoza, grypa,
zapalenie wątroby, AIDS, a także pewne nowotwory.
W następstwie infekcji wirusowej, komórka gospodarza wytwarza i uwalnia
interferony, co pozwala komórkom sąsiednim uzyskać odporność na ten i
inne wirusy.
Najczęściej występujące
1. Wirus grypy (A,B i C) Wirus grypy C został dokładnie opisany
w II połowie lat 90 XX wieku, choć jest znany od 1949 roku. Wirus C
wywołuje grypę o przebiegu łagodnym. Zakażenie wirusami grypy zachodzi
drogą kropelkową, w wyniku pobrania wirusa wraz z powietrzem. Zakażenie
zachodzi więc przez drogi oddechowe. Poza ustrojem wirusy są mało
odporne na czynniki środowiskowe i szybko giną. Infekcja objawia się po
2-3 dniach, początkowo w postaci nieżytu górnych dróg oddechowych.
Wirus namnaża się szybko w nabłonkach gardła, jamy nosowej i tchawicy.
Pełny cykl rozwojowy wirusa odbywa się w ciągu 4-6 godzin.
Objawy grypy: początkowo stan zapalny błony śluzowej dróg
oddechowych (przekrwienie, nacieki, wybroczyny), katar. Po 2-3 dniach
choroba objawia się ostro: dreszcze, bóle stawów i mięśni, ból głowy,
uczucie rozbicia, bóle gałek ocznych, zaburzenia wzrokowe przy
schylaniu się i wstawaniu, zawroty głowy, stan podgorączkowy, potem
gorączka, ból gardła, brak apetytu, utrata poczucia smaku i powonienia,
niekiedy kaszel, krwawienia z nosa. Czasem grypa objawia się bólami
brzucha, nudnościami, gorączką, zaczerwieniem twarzy, biegunką i
wymiotami. Zaobserwować można zwolnienie pracy serca, niemiarowość,
kłucie w sercu, przyśpieszenie oddychania. Tętno spada do około 40-48
uderzeń na minutę. Gorączka trwa 3-4 dni. Śledziona jest powiększona.
Powikłania grypy: zapalenie zatok obocznych nosa, zapalenie ucha
środkowego, zapalenie płuc typu zachłystowo-niedodmowego, zapalenie
mięśnia sercowego, zapalenie mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych,
zapalenie nerwów obwodowych, a nawet rdzenia kręgowego.
2. Wirus przeziębienia – wirusowe zapalenie jamy
nosowo-gardłowej jest to zakażenie wirusowe górnych odcinków dróg
oddechowych. Wywołane jest przez rhinovirusy, zawierające jednoniciowy
RNA i pozbawione osłonki. Wnikają do komórek nabłonkowych, gdzie panuje
temperatura około 33 stopni Celsjusza. Ulegają ciągłym mutacjom.
Choroba objawia się po 3-5 dniach od infekcji.
Objawy: ból i zawroty głowy, kichanie, uporczywy nieżyt jamy
nosowo-gardłowej, zaczerwienienie gardła, stan podgorączkowy. U
niektórych osób może wystąpić kaszel i krwawienia z nosa. Choroba trwa
7-14 dni.
Powikłania: zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok obocznych nosa, zapalenie spojówek, rzadziej zapalenie płuc, krtani i oskrzeli.
3.Wirus opryszczki
- Zmiany opryszczkowe pojawiają się na ogół w kącikach ust, na wargach,
na policzkach, w okolicach nosa, w małżowinie nosowej zewnętrznej, na
dziąsłach, na podniebieniu, w gardle, w pachwinach, na wargach
sromowych, w pochwie, na szyjce macicy, na mosznie, na prąciu (np.
żołądź prącia, grzbiet prącia), na napletku, w okolicach odbytu, w
okolicach sutków, na małżowinach usznych, na spojówkach, na rogówce.
- U
kobiet ciężarnych opryszczka może wystąpić na brzuchu i pośladkach.
- Nigdy na zmiany opryszczkowe nie wolno stosować kortykosteroidów i
antybiotyków. W razie zastosowania na opryszczkę kortykosteroidów i
antybiotyków objawy skórne utrzymują się nawet kilka tygodni, stają się
rozleglejsze i pozostawiają po sobie trwałe przebarwienia.
Opryszczka zwykła, zwana także wargową jest wywołana przez HSV - herpes simplex virus 1, natomiast opryszczka narządów płciowych jest wywołana wirusem herpes simplex virus 2.
- Szczególnie niebezpieczne są zakażenia wirusem opryszczki w
okresie ciąży (zakażenie wewnątrzmaciczne płodu), w czasie porodu
(zakażenie noworodka okołoporodowe) i wkrótce po porodzie (zakażenie
niemowlęcia poporodowe). Infekcje te prowadzą najczęściej do powstania
wad rozwojowych płodu, obumarcia płodu lub śmierci noworodka.
Opryszczka oczu może doprowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń rogówki.
Zakażenie wirusem następuje w wyniku kontaktu bezpośredniego.
Opryszczka na małżowinie usznej daje następujące objawy: świąd,
zaczerwienienie, następnie pojawiają się drobne pęcherzyki wypełniające
się płynem surowiczym i mające tendencje do zlewania się. Pęcherzyki
pękają po kilku dniach. Sączący się płyn przysycha tworząc strupki.
Strupki występują pojedynczo lub tworzy się jeden wielki płaski strup.
W czasie pękania pęcherzyków występuje ból lub pieczenie. W okresie
tworzenia pęcherzyków, a potem wysychania strupów występuje miejscowe
swędzenie. Po około 2 tygodniach objawy skórne ustępują nie
pozostawiając śladu lub pozostawiając przebarwienia.
Opryszczka płciowa przenosi się w trakcie kontaktów płciowych.
Wirus opryszczki płciowej indukuje nowotwory macicy i pochwy.
|
Pasożyty i toksyny 
